Jesienne liście – aktywności i zabawy dla małych dzieci, stymulujące rozwój

W ramach naszego jesiennego cyklu wpisów, dedykowanych rodzicom małych dzieci, poruszaliśmy już: temat pobudzających rozwój intelektualny zabaw „Pamiątki z podróży”, wątek nadwagi i otyłości najmłodszych – w kontekście jesiennej diety, pojawił się też artykuł o budowaniu odporności na jesieni. Dziś coś naprawdę lekkiego – w przenośni i dosłownie! Oto kilka prostych pomysłów na aktywności i zabawy z użyciem liści, jakie możemy realizować z dziećmi w wieku 1-3 lata, stymulujące różne sfery rozwoju maluchów.

24 - 36 miesiąc

Jesień w pełni. Drzewa, trawniki, ogrody i parki zasnute są wielobarwnymi liśćmi. Niby taka banalna i oczywista sprawa – kolorowy lub suchy liść. Ale dla maluszka, który dopiero – coraz bardziej świadomie – poznaje świat, taki liść oraz wszystko to, co da się z nim zrobić, może być niebanalna przygodą, pobudzającą rozwój psychofizyczny.


Pomysły na proste zabawy i aktywności z użyciem jesiennych liści*


DUŻA MOTORYKA czyli aktywność ruchowa
Podczas spaceru po parku czy ogrodzie usyp z pomocą malca jak największą górę liści. Daj dziecku dobry przykład i pierwsza zanurkuj w liście, zachęcając je tego samego. Leżąc na „materacu” miękkich liści możecie wykonywać uniesionymi w górę rękami i nogami proste ćwiczenia. A na koniec możecie skakać po liściach, aż usypana góra znów zrobi się płaska.


Taka zabawa to po pierwsze dobra gimnastyka dla całego ciała, a po drugie – aktywność w pięknej scenerii, doskonale nadająca się do tego, aby ktoś z rodziny zrobił Wam pamiątkową sesję zdjęciową.


MAŁA MOTORYKA – umiejętności manipulacyjne

Liście doskonale nadają się również do tego, aby ćwiczyć z malcem jego umiejętności manualne. W zależności od wieku dziecka, można np. kruszyć dłońmi suche liście, robić bukiety z liści i zachęcać dziecko, aby to ono trzymało taki bukiet za cienkie łodyżki. Można też w domu położyć przed szkrabem liście o różnych kształtach na wzór i namówić go, aby próbowało rysować lub malować na kartce podobne kształty oraz kolory.


MOWA – umiejętności językowe, komunikacja
Jesienne liście to również doskonały pretekst do ćwiczenia mowy i dykcji! Z młodszymi dziećmi możemy, będąc w plenerze wśród wielobarwnych liści, po prostu ćwiczyć powtarzanie wyrazów: liście, suche liście, żółty liść, złoty liść, mały liść, duży liść. Starszakom można dawać trudniejsze zadania: „W czasie suszy szosa w liściach”, „Schnące liście, oczywiście!”, „Ususzone liście”, „Sasza suszył liście na Seszelach”.


A wszystkie dzieciaki, niezależnie od wieku, możemy wciągnąć w zabawę dźwiękonaśladowczą. Gdy liście szeleszczą, kruszą się lub chrzęszczą i skrzypią pod butami podczas naszej aktywności ruchowej, możemy zachęcać malucha do nasłuchiwania oraz powtarzania tych dźwięków. Rodzice też mogą spróbować – świetna zabawa gwarantowana!


FUNKCJE POZNAWCZE czyli rozwój umysłowy, intelektualny
Jedną z najprostszych plenerowych aktywności jesiennych, stymulujących rozwój poznawczy oraz wspomagających ćwiczenie pamięci, jest zabawa w zapamiętywanie nazw drzew oraz rozpoznawanie drzew po kształcie liści. Szukajmy z dzieckiem różnych liści, żołędzi, kasztanów czy szyszek i mówmy malcowi nazwy drzew, z jakich pochodzą. A przy kolejnych spacerach sprawdzajmy, ile zapamiętało.


Z nieco starszymi fanami jesiennych harców możemy odświeżyć zabawę, w którą pewnie każda z nas bawiła się za czasów dzieciństwa. Uzbierajmy razem z dzieckiem wiele różnych liści, znajdźmy w domu grubą księgę i powkładajmy do niej nasze liście. Po paru tygodniach wspólnie otwórzmy księgę, wyjmijmy ususzone liście i z pomocą małego dendrologa stwórzmy piękny album, przyklejając liście do sztywnych kartek i robiąc opisy, np. „Klon z naszej działki”, „Dąb z ogrodu dziadków”. Dzięki temu malec zapamięta nie tylko nazwy drzew, ale będzie też kojarzył, gdzie one rosną. To piękna pamiątka na wiele lat!


FUNKCJE SPOŁECZNO-EMOCJONALNE – rozwój psychiczny
Dziecku można pokazać również, że własnoręcznie zrobiony, piękny bukiet z kolorowych liści może być miłym prezentem dla bliskiej osoby, np. babci. Ale tak naprawdę każda z wyżej opisanych zabaw i aktywności ma również aspekty stymulujące rozwój psychiczny maluszka. Czas spędzony z rodzicami czy dziadkami w parku, lesie, a potem wspólne zabawy liśćmi przyniesionymi do domu – robienie z nich ozdób, albumów i innych pamiątek, to dla dziecka niezapomniane i stymulujące wewnętrznie przeżycie.


Nawet autorka tego wpisu ma do dziś album pełen liści, wykonany z pomocą mamy i taty, w pierwszych latach jej życia. Taki album to prawdziwy skarb.
 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* W przypadku dzieci z alergiami wziewnymi lub skórnymi tego typu zabawy plenerowe lepiej jest zastąpić innymi, które nie wymagają bezpośredniego kontaktu z czynnikami roślinnymi, mogącymi wywoływać podrażnienia. Np. zabawy w liściach można zastąpić rysowaniem, malowaniem lub fotografowaniem liści.