Zapobieganie otyłości u dzieci – jak wykorzystać potencjał jesieni?

Niedawno na łamach portalu parentingowego Bobosfera otworzyliśmy nowy cykl jesiennych wpisów, które zawierają pomysły, podpowiedzi oraz inspiracje do zabaw, aktywności i działań, wspierających rozwój maluchów. Pierwszy wpis „Pamiątki z podróży” opowiadał o tym, jak ciekawie i z pożytkiem dla dziecka możemy w okresie wczesnojesiennym wykorzystać wakacyjne wspomnienia oraz wszystko to, co przywieźliśmy z naszych rodzinnych, letnich wypadów. Dziś kilka słów o zapobieganiu otyłości u dzieci – również w kontekście jesiennych aktywności.

24 - 36 miesiąc

Jak podaje Instytut Żywności i Żywienia(1), otyłość ma bardzo szeroki i dewastujący wpływ na zdrowie człowieka. Dlatego właśnie należy wykorzystać każdą nadarzającą się okazję do edukowania społeczeństwa na temat skutków otyłości oraz do podejmowania różnorodnych działań, w celu jej zapobiegania. Zwłaszcza, że liczba osób z nadwagą i otyłością w Polsce systematycznie rośnie i że problem ten dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci.


W kontekście zagrożenia nadwagą lub otyłością, jesień jest okresem z jednej strony pewnych zagrożeń, a z drugiej – szans. Na niekorzyść maluchów, które mają tendencje do nadwagi lub otyłości może działać fakt, że na jesieni i zimą dzieci zwykle mają one mniej ruchu, mniej przebywają na dworze – a zatem mają mniej okazji do regularnego i intensywnego spalania kalorii. Dochodzi do tego tendencja organizmu do gromadzenia „zapasów” na zimę oraz fakt, że w chłodniejszych okresach zwykle  podaje się dzieciom bardziej kaloryczne, ciepłe i treściwe posiłki, aby chronić organizm przed wychłodzeniem. Jednak z drugiej strony, jesień to czas, gdy pod dostatkiem mamy wiele wartościowych w składniki odżywcze oraz bogatych w błonnik rodzajów kasz, orzechów czy zbóż, a także owoców i warzyw sezonowych. Oto przykładowe wartości odżywcze dla wybranych rodzajów warzyw, które wg Ekspertów powinny się znajdować w menu dziecka(2):

  • WARZYWA ZIELONE – krótko gotowany szpinak, zielony groszek, zielona fasolka: zawierają znaczne ilości kwasu foliowego, wit. B6 i B2.
  • CIEMNOZIELONE WARZYWA LIŚCIASTE – jarmuż, brokuły: mogą być źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – wit. E i K.
  • ROŚLINY STRĄCZKOWE – fasola, groch, soja, soczewica: zawierają  znaczne ilości białka roślinnego.
  • Różne odmiany KAPUSTY, POMIDORY, PAPRYKA to warzywa  szczególnie bogate w witaminę C.
  • Warzywa bogate w beta karoten to MARCHEW, DYNIA, SZPINAK, SAŁATA ZIELONA, ZIELONY GROSZEK,  FASOLKA SZPARAGOWA.

Dlatego oprócz tak oczywistych, wskazanych i atrakcyjnych dla dziecka aktywności jak np.: jesienne spacery i wyprawy w ciekawe miejsca, wypady do parku czy lasu, zabawy w liściach, pomoc rodzicom czy dziadkom w porządkowaniu ogródków i ogrodów przed zimą – warto też regularnie wzbogacać dietę dziecka w sezonowe dary natury: warzywa, owoce, pełnoziarniste kasze i ryż, będące bogatym źródłem magnezu, cynku, żelaza, potasu, witamin z grupy B czy błonnika.

 

 

Jak zachęcić dziecko do próbowania nowych, jesiennych smaków?


Wśród warzyw, owoców, kasz, zbóż, ziaren i orzechów, jakich bogactwo mamy właśnie na jesieni, bywają i takie, których dziecko jeszcze nie próbowało lub których smaku nie pamięta. Nie zawsze podsuwanie maluchom tego co zdrowe a zarazem nowe przychodzi nam od samego początku łatwo. Specjaliści(3) doradzają, jakich zasad należy przestrzegać, jeśli chcemy namówić dziecko, aby zjadło jakiś nowy produkt lub spróbowało się przekonać do potrawy, której nie lubi:


1. PODEJMOWAĆ PRÓBY
Czasami wystarczy, że ponowimy próbę zachęcenia dziecka do spróbowania potrawy czy produktu parę razy. Nie należy się zatem poddawać przy pierwszych niepowodzeniach.


2. OGRANICZYĆ POJADANIE
Dziecko chętniej zje główne danie i spróbuje nowych smaków, jeśli nie pojada między posiłkami – szczególnie dotyczy to słodyczy. Jedzenie między posiłkami mało wartościowych produktów powoduje osłabienie apetytu na główne, wartościowe dania.


3. WSPIERAĆ, OGRANICZAJĄC PRESJĘ
Nie należy wywierać presji na dziecku w związku z jego niechęcią do jedzenia. Mówienie mu, by zjadło, bo np. inne dzieci jedzą ładniej, odbierane jest przez malca jako krytyka. Wówczas jedzeniu zaczynają towarzyszyć negatywne emocje. Starajmy się więc wspierać każdy wysiłek, jaki nasz dzielny zuch włoży w kolejne jedzeniowe próby.


4. WYKORZYSTAĆ SPRZYMIERZEŃCÓW

Badania wykazują, że dzieci zapytane co zjedliby ich ulubieni bohaterowie bajek, częściej wskazują cienko pokrojone kawałki jabłka niż frytki. Dlatego dobrym pomysłem jest wprowadzenie do posiłków, podczas których serwujemy maluchowi po raz pierwszy jakieś warzywo, owoc lub inny składnik jesiennej diety elementu zabawy.
Wykorzystanie ulubionej postaci z bajek może pomóc w zachęcaniu malucha do jedzenia zdrowych produktów lub próbowania nowych – nie tylko tych jesiennych.

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(1) Na podstawie informacji zawartych na łamach strony Instytutu Żywności i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła (www.izz.waw.pl), m.in. w art. „Musimy zatrzymać epidemię otyłości”.
(2) Źródło: Poradnik Żywienia Dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia, Praktyczne zastosowanie Norm Żywienia opracowanych przez Grupę Ekspertów w 2012 (Normy Żywienia zdrowych dzieci w 1-3. roku życia – stanowisko Polskiej Grupy Ekspertów. Standardy Medyczne Pediatria 2012, T 9), str.30-31.
(3) Na podstawie art. „Jak zachęcić małe dzieci do próbowania nowych produktów?”, dr inż. Katarzyna Wolnicka, źródło – strona zachowajrownowage.pl. Instytucja realizująca projekt – Instytut Żywności i Żywienia.
Powyższy tekst nie jest poradą lekarską, specjalistyczną i ma charakter ogólnej informacji. W celu omówienia indywidualnej sytuacji zdrowotnej Twojego dziecka, skonsultuj się z lekarzem pediatrą lub położną.